Tâm Kinh (9 )

Tâm Kinh (9 )

Hán văn

是 故  空 中 無  色。無 受 想    行 識。

無 眼  耳 鼻 舌 身  意。無 色 聲    香 味 觸 法。無 眼 界 。 乃  至 無 意 識  界 。無 無明 。亦 無 無 明  盡。乃   至 無  老 死。亦 無 老 死 盡。無 苦 集 滅     道 。無 智 亦 無 得。

Chữ Nôm

Thị cố không trung vô sắc, vô thọ tưởng hành thức. Vô nhãn nhĩ tỷ thiệt thân ý, vô sắc thanh hương vị xúc pháp, vô nhãn giới nãi chí vô ý thức giới. Vô vô minh, diệc vô vô minh tận, nãi chí vô lão tử, diệc vô lão tử tận. Vô khổ, tập, diệt, đạo. Vô trí diệc vô đắc, dĩ vô sở đắc cố.

Nghĩa Việt

Cho nên trong tánh không, không có sắc thọ, tưởng, cũng không có hành, thức. Không có nhãn, nhĩ, tỉ, thiệt, thân ý, không có sắc, thanh, hương, vị, xúc pháp. KHông có nhãn giới đến ý thức giới. Không hề có vô minh, không có hết vô mình, cho đến không có lão tử, cũng không hết lão tử. Không khổ tập diệt đạo, không trí cũng không đắc và có sở đắc

Tiếng Anh

"Therefore in emptiness there is neither form, nor feelings, nor perceptions, nor mental formations, nor consciousness; no eye, or ear, or nose, or tongue, or body, or mind; no form, no sound, no smell, no taste, no touch, no object of mind; no realms of elements (from eyes to mind consciousness); no interdependent origins and no extinction of them (from ignorance to old age and death); no suffering, no origination of suffering, no extinction of suffering, no path; no understanding, no attainment.

Chú giải

Đoạn Kinh văn này bắt đầu với sự xác định rằng  năm uẩn là Không. Chúng không thể tồn tại riêng biệt. Mỗi uẩn đã có sự tương tức với các uẩn còn lại.

Đọan tiếp theo là phân tích mười tám giới. Đầu tiên mình có sáu giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân và ý. Sau đó có trần, cảm nhận về sắc, thanh, mùi, vị, xúc giác, và tâm.  Sắc là đối tượng nhận biết của mắt, âm thanh là đối tượng nhận biết của tai, và tiếp tục như vậy. Từ sắc tức là cái thấy  cho đến ý thức. Mười tám giới, từ nhãn giới cho đến ý thức giới, đều nương nhau mà được thành lập. Không giới nào có thể tồn tại độc lập. Một giới có mặt là do mười bảy giới kia có mặt. Chữ không ở đây có nghĩa là không có sự tồn tại biệt lập. Các bạn có thể đọc câu chuyện sau để nắm rõ hơn về tính không.  

“Có một hôm đang đứng gác cho Phật ngồi Thiền trong động đá, đức A Nan thấy Ma vương lững thững đi tới. A Nan đâu có thích gặp Ma, thầy chỉ muốn gặp Phật thôi. Ông núp sau cội cây, hy vọng Ma đi lạc đường cho khoẻ, chớ nếu nó quấy nhiễu Phật thì vô ích quá. Nhưng không biết tại sao Ma vương Ba Tuần khôn quá, nó nhắm đúng động của Phật mà đi tới.

A Nan không thể tránh được nữa. Thầy ló mặt ra, nói: “Anh còn tới đây làm chi? Anh không mắc cỡ sao? Anh không nhớ ngày anh bị đức Thế Tôn đánh bại xiểng niểng dưới cội Bồ Đề sao? Mặt mũi nào mà tới đây nữa, anh đi đi cho rồi! Phật không tiếp anh đâu, anh là kẻ thù của Phật”.

Thầy A Nan nói một thôi dài như vậy, vì hồi ấy thầy còn yếu. Thiên Ma Ba Tuần cười ha hả: “Thiệt vậy hả? Phật có nói rằng Ngài có kẻ thù hả?” A Nan lúc đó mới chột dạ: hình như thầy mình chưa bao giờ dạy mình như vậy. Kết quả, thầy nói: “Thôi anh đứng đây. Để tôi vô thông báo với Ngài”. Bụng A Nan rất buồn, vì nếu vô thông báo mà Phật đồng ý tiếp Ma vương thì rầu lắm, nên vừa đi vô thầy vừa hy vọng Phật sẽ bảo rằng: Ra nói với nó là Ta không ở nhà, hoặc ta đang bận hội nghị. Nào dè, khi nghe báo, Phật nói: “Vậy hả? Thiên Ma Ba Tuần ngoài đó hả? Hay quá! Vui quá!” Và Phật đứng dậy, đi ra ngoài, tự thân đón tiếp Ma vương. Thầy A Nan buồn lắm, đi lò dò sau Phật, thấy Phật chấp tay chào Ma vương (“sen búp xin tặng người, một vị Phật tương lai”), rồi cầm tay Ma vương hỏi “Sao, lâu nay anh mạnh giỏi không? Công việc như thế nào, làm ăn ra sao?” A Nan thiệt là buồn, thầy không ngờ đức Thế Tôn lại ưu ái đối với Ma vương như vậy. Bụt kéo Ma vương vào động, phân ngôi chủ khách, mời ngồi đàng hoàng, rồi quay lại bảo thầy A Nan đi pha trà. Thầy A Nan rầu lắm. Pha trà cho đức Bổn sư một ngày ba bốn chục lượt thầy cũng vui, nhưng pha trà cho Ma vương uống thì không vui tí nào. Song thầy mình đã dạy thì mình không thể không vâng lời. Trong khi đợi nước reo, A Nan lắng nghe để biết Phật nói gì với Ma vương. Phật lặp lại: “Sao? Hồi nãy tôi hỏi nhưng chưa nghe anh trả lời. Anh làm ăn khá không? Anh mạnh khoẻ không?”. Ma vương mới đáp: “Rầu lắm anh ơi, tôi chán làm Ma vương quá rồi! Bây giờ tôi muốn làm một cái khác”. Bụt hỏi tại sao chán. Ma vương nói: “Anh được mặc áo cà sa tôi chỉ được mặc áo giấy. Đi với anh ai cũng vui vẻ cười nói hết, còn đi với tôi toàn là bọn ma quỷ mặc áo giấy, nếu nói thì nói ra toàn những câu lắc léo trục trặc khó hiểu. Khi thở, họ thở ra toàn những khói nghi ngờ. Rồi bây giờ bọn lâu la của tôi lại bắt đầu nói những chuyện nào là trí tuệ, giải thoát, nào là công bằng xã hội, nào là Thiền, Tịnh, đạo pháp, dân tộc … đủ thứ hết. Nên tôi chán ngấy, muốn đem tất cả đệ tử của tôi giao hết cho anh. Bây giờ, tôi không muốn làm Ma vương nữa, tôi muốn anh cho tôi làm một cái khác”.

Thầy A Nan run quá. Nếu Phật chấp nhận vai trò Ma vương, để Ma vương chấp nhận vai trò Phật, thì đời mình coi như là tiêu ma. Phật nhìn Ma vương rồi trang trọng nói: “Bộ anh nghĩ mình làm Phật sướng lắm sao? Anh có biết mỗi ngày họ dán lên lưng tôi biết bao nhiêu nhãn hiệu không? Anh có biết là người ta đã đặt vào miệng tôi những câu nói không thể nào tưởng tượng được và bảo đó là do đức Thế Tôn thuyết hay không? Anh có biết là người ta làm một cái nhà thật lớn, đặt tượng của tôi lên để thu nhận nào chuối, nào xôi, nào ổi, nào xoài không? Có khi họ còn làm một cái kiệu để tượng tôi lên đó, đoạn khiêng tôi đi ngất nga ngất ngưỡng như người say rượu từ phố này sang phố khác. Nhân danh tôi, họ làm những chuyện rầu lắm, nào hội trưởng, phó hội trưởng, ra ứng cử bên này, ra ứng cử bên kia, không chịu tu học gì hết. Tôi nghĩ là anh nên làm bổn phận của anh cho đàng hoàng. Đó là tốt nhất. Mỗi người có một phận sự đặc biệt và phải làm với tất cả lương tâm của mình”.

Nói xong, Phật đọc lại bài kệ tóm tắt nghĩa lý Ngài đã nói. Lúc đó nước bắt đầu sôi.

Comment

This sentence begins with the confirmation that the five skandhas are all empty. They can not exist by themselves. Each one has to inter be with all the other skandhas.

The next part of the sentence is an enumeration of the eighteen realms of elements. First we have the six sense organs: eyes, ears, nose, tongue, body, and mind. Then there are the six sense objects: form, sound, smell, taste, touch, and object of mind. Form is the object of eyes, sound is the object of ears, and so on. Finally, the contact between these first twelve brings about the "six consciousnesses": sight, hearing, and the last is mind consciousness. So, with eyes as the first realm of elements and mind consciousness as the eighteenth, this part of the sutra is saying that not one of these realms can exist by itself, because each can only inter be with every other realm.

The next part speaks of the twelve interdependent origins, which begin with ignorance and end with old age and death. The meaning in the sutra is that none of these twelve can exist by itself. It can only rely on the being of the others in order for it to be. Therefore, all of them are empty, and because they are empty, they really exist. The same principle applies to the Four Noble Truths: no suffering, no origination of suffering, no extinction of suffering, no path. The last item on the list is no understanding, no attainment. Understanding is the essence of a Buddha. "No understanding" means understanding has no separate existence. Understanding is made of non understanding elements, just as Buddha is made of non-Buddha elements.

There is a story about Buddha and Mara. One day the Buddha was in his cave, and Ananda, who was the Buddha's assistant, was standing outside near the door. Suddenly Ananda saw Mara coming. He was surprised. He didn't want that, and he wished Mara would get lost. But Mara walked straight to Ananda and asked him to announce his visit to the Buddha.

Ananda said, "Why have you come here? Don't you remember that in olden times you were defeated by the Buddha under the Bodhi tree? Aren't you ashamed to come here? Go away! The Buddha will not see you. You are evil. You are his enemy." When Mara heard this he began to laugh and laugh. "Did you say that your teacher told you that he has enemies?" That made Ananda very embarrassed. He knew that his teacher had not said that he has enemies. So Ananda was defeated and had to go in and announce the visit of Mara, hoping that the Buddha would say, "Go and tell him that I am not here. Tell him that I am in a meeting."

But the Buddha was very excited when he heard that Mara, such a very old friend, had come to visit him. "Is that true? Is he really here?" the Buddha said, and he went out in person to greet Mara. Ananda was very distressed. The Buddha went right up to Mara, bowed to him, and took his hands in his in the warmest way. The Buddha said, "Hello! How are you? How have you been? Is everything all right?"

Mara didn't say anything. So the Buddha brought him into the cave, prepared a seat for him to sit down, and told Ananda to go and make herb tea for both of them.

"I can make tea for my master one hundred times a day, but making tea for Mara is not a joy," Ananda thought to himself. But since this was the order of his master, how could he refuse? So Ananda went to prepare some herb tea for the Buddha and his so-called guest, but while doing this he tried to listen to their conversation.

The Buddha repeated very warmly, "How have you been? How are things with you?" Mara said, "Things are not going well at all. I am tired of being a Mara. I want to be something else."

Ananda became very frightened. Mara said, "You know, being a Mara is not a very easy thing to do. If you talk, you have to talk in riddles. If you do anything, you have to be tricky and look evil. I am very tired of all that. But what I cannot bear is my disciples. They are now talking about social justice, peace, equality, liberation, non-duality, nonviolence, all of that. I have had enough of it! I think that it would be better if I hand them all over to you. I want to be something else."

Ananda began to shudder because he was afraid that the master would decide to take the other role. Mara would become the Buddha, and the Buddha would become Mara. It made him very sad.

The Buddha listened attentively, and was filled with compassion. Finally, he said in a quiet voice, "Do you think it's fun being a Buddha? You don't know what my disciples have done to me! They put words into my mouth that I never said. They build garish temples and put statues of me on altars in order to attract bananas and oranges and sweet rice, just for themselves. And they package me and make my teaching into an item of commerce. Mara, if you knew what it is really like to be a Buddha, I am sure you wouldn't want to be one."

And, there upon, the Buddha recited a long verse summarizing