Kinh Kim Cang Bát Nhã Ba La mật 金 剛 般 若 波 羅 蜜 經 Prajñāpāramitā Diamond Sūtra ( Phần 30)

Kinh Kim Cang Bát Nhã Ba La mật

金 剛 般 若 波 羅 蜜 經

Prajñāpāramitā Diamond Sūtra

( Phần 30)

1.   原文本

「須菩提！若善男子、善女人，以三千大千世界碎為微塵；於 意云何？是微塵眾，寧為多不？」須菩提言：「甚多。世尊！何以 故？若是微塵眾實有者，佛則不說是微塵眾。所以者何？佛說微 塵眾，即非微塵眾，是名微塵眾。世尊！如來所說三千大千世界， 則非世界，是名世界。何以故？若世界實有者，即是一合相；如 來說一合相，則非一合相，是名一合相。」「須菩提！一合相者， 則是不可說，但凡夫之人，貪著其事。」

2. Dịch Âm 

“Tu-bồ-đề! Nhược thiện nam tử, thiện nữ nhân dĩ tam thiên đại thiên thế giới toái vi vi trần. Ư ý vân hà? Thị vi trần chúng ninh vi đa phủ?”

“Thậm đa, Thế Tôn. Hà dĩ cố? Nhược thị vi trần chúng thật hữu giả, Phật tắc bất thuyết thị vi trần chúng.

“Sở dĩ giả hà? Phật thuyết vi trần chúng tức phi vi trần chúng, thị danh vi trần chúng.

“Thế Tôn! Như Lai sở thuyết tam thiên đại thiên thế giới tức phi thế giới, thị danh thế giới.

“Hà dĩ cố? Nhược thế giới thật hữu giả, tức thị nhất hiệp tướng. Như Lai thuyết nhất hiệp tướng tức phi nhất hiệp tướng, thị danh nhất hiệp tướng.”

“Tu-bồ-đề! Nhất hiệp tướng giả tức thị bất khả thuyết. Đản phàm phu chi nhân tham trước kỳ sự.

3. Dịch Việt

- Tu Bồ Đề, nếu có người con trai hay người con gái nhà lành nào đem thế giới tam thiên đại thiên nghiền thành bụi nhỏ thì thầy nghĩ sao? Bụi nhỏ như thế có nhiều không?

Tu Bồ Đề nói: “Bạch Thế Tôn, rất nhiều. Vì sao? Nếu bụi nhỏ mà có thật thì Phật đã không gọi chúng là bụi nhỏ. Cái mà Phật gọi là bụi nhỏ vốn không phải là bụi nhỏ cho nên mới là bụi nhỏ. Thế Tôn! Cái mà Như Lai gọi là thế giới tam thiên đại thiên, nó không phải là thế giới cho nên mới gọi nó là thế giới. Vì sao? Nếu thế giới mà có thật thì đó là một hợp tướng. Cái mà Như Lai gọi là một hợp tướng vốn không phải là một hợp tướng cho nên gọi là một hợp tướng”.

- Tu Bồ Đề! Cái gọi là hợp tướng chỉ là một ước lệ ngôn ngữ không có thực chất. Chỉ có kẻ phàm phu mới bị vướng mắc vào đó mà thôi.

4. Dịch Anh

"Subhuti, if a daughter or son of a good family were to grind the 3,000 chiliocosms to particles of dust, do you think there would be many particles?"

Subhuti replied, "World-Honored One, there would be many indeed. Why? If particles of dust had a real self-existence, the Buddha would not have called them particles of dust. What the Buddha calls particles of dust are not, in essence, particles of dust. That is why they can be called particles of dust. World-Honored One, what the Tathagata calls the 3,000 chiliocosms are not chiliocosms. That is why they are called chiliocosms. Why? If chiliocosms are real, they are a compound of particles under the conditions of being assembled into an object. That which the Tathagata calls a compound is not essentially a compound. That is why it is called a compound."

“Subhuti, what is called a compound is just a conventional way of speaking. It has no real basis. Only ordinary people are caught up in conventional terms."

Comment

Đoạn này rất quan trọng. Trước hết Phật nói về ví dụ đem thế giới này nghiền nát ra thành bụi nhỏ, tức là thành ra những vi trần (nguyên tử). Vào thời của Phật, người ta nghĩ sự vật được thành lập do sự tập hợp của vi trần. Nhiều người thời nay cũng còn nghĩ thế. Cái bàn hay cái bình trà đều là do sự tập hợp của những nguyên tử. Một số những nguyên tử tập hợp lại và làm thành cái bàn hay cái bình, và khi nhận thức cái bàn hay cái bình, ta làm phát khởi trong ý niệm một hình ảnh mà ta gọi là một hợp tướng, tức là cái tướng hòa hợp ngược với tướng đơn vị là nguyên tử hay vi trần. Vi trần là đơn vị. Khi những vi trần tới với nhau, chúng làm ra một sự vật, cái sự vật ấy là hợp tướng. Mình có hai ý niệm: một là ý niệm vi trần, hai là ý niệm hợp tướng. Cả hai đều sai lầm. Lý do cả hai đều là ý niệm, mà ý niệm thì không thể chứa đựng được sự thật. Nhìn vào hợp tướng hay nhìn vào vi trần mà thấy chúng không phải là hợp tướng cũng không phải vi trần thì lúc đó mới thoát được sai lầm. Bởi vì cả hai (vi trần và hợp tướng) đều là những ước lệ ngôn ngữ, không có thực chất, chỉ có kẻ phàm phu (người chưa giác ngộ) mới bị vướng mắc vào đó mà thôi. Khi nói đến tướng ta nhớ tới những danh từ như tổng tướng (tướng chung), biệt tướng (tướng riêng). Nếu cho rằng thế giới có thật như trong ý niệm thì đó là một hợp tướng, đó là trường hợp vướng mắc vào một đối tượng. Cái mà Như Lai gọi là một hợp tướng vốn không phải là một hợp tướng cho nên gọi là một hợp tướng. Tu Bồ Đề! Cái gọi là hợp tướng chỉ là một ước lệ ngôn ngữ không có thực chất. Chỉ có kẻ phàm phu mới bị vướng mắc vào đó mà thôi. Ở đây chúng ta thấy rằng chúng ta không thể tuyên bố gì về sự thật của thực tại cả, vì lẽ ngôn từ và ý niệm của chúng ta không thể chuyên chở được thực tại của sự vật. Đoạn kinh này nói về tính cách bất khả thuyết (không thể diễn bày) của sự vật. Khi chúng ta nói về sự thật của sự vật chúng ta chỉ căn cứ trên ý niệm về vi trần và về hợp tướng, nhưng sự thật là khi cả hai ý niệm được vượt thoát ta mới có thể tiếp xúc thực sự với thực tại mà thôi.

This passage is very important. At the time of the Buddha, it was thought that matter was formed by the coming together of atoms. Most people still think that way. Under proper conditions, atoms come together to form a table or a teapot. When we perceive a table or a teapot, we have an image in our mind of atoms coming

together. That image is called a compound. Compound and atom thus become two opposite concepts. Only by seeing that atoms and compounds are not in themselves really atoms and compounds can we be freed from our erroneous concepts. If we think that anything is really a self-existent composite, we are caught by our attachment to that object of mind.

We cannot make any statement about the true nature of reality. Words and ideas can never convey reality This passage of the sutra describes the indescribable nature of all things. If we base our understanding of reality on our concepts of particles, atoms, or composites we are stuck. We must go beyond all concepts if we want to be in touch with the true nature of things.