Mùng 5,

Mùng 5,

Phàm là người Việt, cứ nghe mùng 5 là biết mùng 5 tháng 5. Bởi ngày này nhiều gia đình cúng mùng 5, hay nói văn hoa là cúng tết Đoan Ngọ. Đây là tục của người Hoa.

Cúng mùng 5, nhưng thực ra là ăn mùng 5, bởi gia chủ làm mâm cỗ xôi, chè, trái cây đặt trên bàn thờ tổ tiên, chờ nhang tắt, coi như tổ tiên đã hưởng thì vội vàng hạ cỗ để con cháu thưởng thức.

Ăn mùng 5 có nhiều khi vui hơn cả ăn tết bởi mọi người vừa  ăn  vừa bàn chuyện đi đâu tránh nóng. Người lớn vui một thì con nít vui bội phần bởi chúng vừa được tụ tập nghịch ngợm, vừa được ăn uống thỏa thích mà không sợ trễ học. Bởi hạ đã về, ve đã kêu, có học thêm đi trễ, cô thầy cũng chả nỡ trách.

Chè mùng 5 thường người ta nấu chè kê hoặc chè đậu ván. Chè nấu sao cho đừng đặc quá mà cũng đừng lỏng quá. Chè nấu lỏng như chè đậu xanh, đậu đỏ thì không đạt. Chè nấu sao khi ăn phải dùng muỗng hoặc xúc bằng bánh tráng mới ngon.  

Xôi mùng 5  thì xôi vò, xôi vò nấu sao cho rời ra từng hột nhưng không quá khô, quá đắng như xôi trắng mà cũng không dẽo quá như xôi đậu. Xôi ngon là phải ngọt và bùi bùi, béo béo. Xôi có thể ăn với chè cho đỡ ngán. Cho nên người ta thường nói xôi chè. Tức là có thể lấy chén chè mà ăn với dĩa xôi ngọt.

Đó là gia đình cúng chay, nhà ai cúng mặn thì có nồi cháo vịt. Thịt vịt vớt ra để nguội, chặt thành miếng chấm nước mắm gừng. Nước mắm mới hửi không đã chảy nước miếng. Thôi tui ăn chay tôi không kể nữa…