Kinh Trung Đạo. Kinh số 301 trong bộ Tạp A Hàm.

Kinh Trung Đạo. Kinh số 301 trong bộ Tạp A Hàm.

Đây là những điều mà chính tôi đã được nghe hồi Phật cư trú tại ngôi nhà khách ở trong một khu rừng thuộc tụ lạc Na Lợi.

Lúc ấy có tôn giả Ca Chiên Diên đến thăm người. Sau khi đảnh lễ dưới chân Phật, đại đức lui về một bên, ngồi xuống và bạch:

- Thế Tôn, Thế Tôn thường nói tới danh từ chánh kiến. Vậy chánh kiến là gì? Thế Tôn diễn giải về chánh kiến như thế nào?

Phật bảo tôn giả Ca Chiên Diên:

- Người đời thường nghiêng về hai khuynh hướng nhận thức: một là có, hai là không. Đó là do vướng mắc vào tri giác sai lầm của mình. Vì vướng vào tri giác sai lầm cho nên mới kẹt vào hoặc ý niệm có hoặc ý niệm không. Ca Chiên Diên! Phần lớn người đời đều bị kẹt vào chấp và thủ. Người không bị kẹt vào chấp và thủ thì không còn nắm giữ, kế đạt và vọng tưởng về cái ngã nữa. Người ấy biết cái khổ khi có điều kiện phát sinh thì nó phát sinh, khi hết điều kiện tồn tại thì nó tiêu diệt. Người ấy không còn nghi hoặc gì nữa cả. Cái thấy của người ấy không do bị ảnh hưởng của kẻ khác mà có, trái lại do chính người ấy tự đạt được. Cái thấy ấy gọi là chánh kiến. Đó là cách trình bày chánh kiến của Như Lai. Vì sao thế? Người có tri kiến chân chính khi quán sát về sự sinh khởi của thế gian thì không thấy thế gian là không. Người có tri kiến chân chính thì khi quán sát về sự hoại diệt của thế gian thì không thấy thế gian là có. Ca Chiên Diên! Chấp có là một biên kiến, chấp không là một biên kiến khác; Như Lai lìa hai biên kiến đó mà thuyết pháp ở trung đạo. Nghĩa là: Cái này có vì cái kia có, cái này sinh vì cái kia sinh; từ vô minh mà có hành, từ hành mà có thức, từ thức mà có danh sắc, từ danh sắc mà có lục nhập, từ lục nhập mà có xúc, từ xúc mà có thọ, từ thọ mà có ái, từ ái mà có thủ, từ thủ mà có hữu, từ hữu mà có sinh, từ sinh mà có lão tử và khổ đau chồng chất thành khối. Nếu vô minh không còn thì hành không còn, hành không còn thì thức không còn, thức không còn thì danh sắc không còn, danh sắc không còn thì lục nhập không còn, lục nhập không còn thì xúc không còn, xúc không còn thì thọ không còn, thọ không còn thì ái không còn, ái không còn thì thủ không còn, thủ không còn thì hữu không còn, hữu không còn thì sinh không còn, sinh không còn thì lão tử không còn và nguyên khối khổ đau chồng chất kia bị tiêu diệt.

Phật nói kinh này xong, tôn giả Ca Chiên Diên thấy tâm bừng sáng giải thoát, cắt đứt được các hệ lụy, và chứng quả A La Hán.

The Sutra on the Middle Way.  Samyukta Agama No. 301

I heard these words of the Buddha one time when the Lord was staying at the guesthouse in a forest of the district of Nala

At that time, the Venerable Kaccayana came to visit him and asked, “The Tathagata has spoken of Right View. How would the Tathagata describe Right View?”

The Buddha told the venerable monk, “People in the world tend to believe in one of two views: the view of being or the view of nonbeing. That is because they are bound to wrong perception. It is wrong perception that leads to the concepts of being and nonbeing. Kaccayana, most people are bound to the internal formations of discrimination and preference, grasping and attachment. Those who are not bound to the internal knots of grasping and attachment no longer imagine and cling to the idea of a self.

They understand, for example, that suffering comes to be when conditions are favorable, and that it fades away when conditions are no longer favorable. They no longer have any doubts. Their understanding has not come to them through others; it is their own insight. This insight is called Right View, and this is the way the Tathagata would describe Right View.

“How is this so? When a person who has correct insight observes the coming to be of the world, the idea of nonbeing does not arise in her, and when she observes the fading away of the world, the idea of being does not arise in her mind. Kaccayana, viewing the world as being is an extreme; viewing it as nonbeing is another extreme. The Tathagata avoids these two extremes and teaches the Dharma dwelling in the Middle Way.

“The Middle Way says that this is, because that is; this is not, because that is not. Because there is ignorance, there are impulses; because there are impulses, there is consciousness; because there is consciousness, there is the psyche-soma; because there is the psyche-soma, there are the six senses; because there are the six senses, there is contact; because there is contact, there is feeling; because there is feeling, there is craving; because there is craving, there is grasping; because there is grasping, there is becoming; because there is becoming, there is birth; because there is birth, there are old age, death, grief, and sorrow. That is how this entire mass of suffering arises. But with the fading away of ignorance, impulses cease; with the fading away of impulses, consciousness ceases; . . . and finally birth, old age, death, grief, and sorrow will fade away. That is how this entire mass of suffering ceases.”

After listening to the Buddha, the Venerable Kaccayana was enlightened and liberated from sorrow. He was able to untie all of his internal knots and attain arhatship.